Zo luidt de titel van de bijlage Historisch onderzoek Van Heekcomplex te Enschede.
En om oud-burgemeester Thomassen maar even te citeren: "Zonder Van Heek & Co zou Enschede niet zijn geweest wat het vandaag is."
Dat geeft toch ook wel de historische waarde weer.

Onlangs waren wij (leden van de CDA-fractie) op bezoek bij de "Woonplaats". Zij gaan de locatie aan de Lage Bothof, naast de Edo Bergsmabrug herontwikkelen. In stadsdeel Oost hebben we daar al diverse keren over gesproken. Het betekent opkrikken van de wijk en bovendien een kaal gebied in Enschede bebouwen.
Behalve dat het een vrij kaal gebied is, staat er op de locatie ook een oude textielfabriek van Van Heek. Daar is o.a. de Zwarte Markt in gevestigd en ook een aantal detailhandelszaken.
Ondanks het feit dat er al een sloopvergunning is afgegeven voor de bestaande gebouwen, heeft De Woonplaats toch nog aanvullend historisch onderzoek gedaan.
Complimenten daarvoor! Zij willen graag rendabel ontwikkelen met oog voor cultuurhistorisch erfgoed. In dit geval: industrieel erfgoed.
In een eerder stadium zijn de 3 schikgodinnen van Paul Gregoire al "gered", maar nu is ook gebleken dat 2 van de 4 gebouwen historische waarde hebben.
De gebouwen zitten nog verstopt achter golfplaten, maar een artist impression (en onderzoek) laat zien dat er een prachtig rood bakstenen gebouw achter zit, met binnenin grote gietijzeren kolommen als draagconstructie. Een gebouw dat qua architectuur in de stijl is gebouwd van Engelse Lancashire textielgebouwen. Bovendien is het het enige gebouw dat in Nederland in deze stijl nog aanwezig is.
Het andere markante gebouw is gebouwd door de Zwitserse architect Gherzi. Een gebouw zonder daglicht, maar volledig geklimatiseerd. In die tijd een revolutionair ontwerp en ook nu nog volledig te gebruiken, zoals toentertijd de opzet was.

Hoe kan het Van Heekcomplex weer zichtbaar worden?
Om een lang verhaal kort te maken: wij waren enthousiast over de gebouwen, het eventuele hergebruik, maar …….
- De sloopvergunning ligt er al, al hoef je daar niet perse gebruik van te maken.
- Bij hergebruik kan niet ontwikkeld worden zoals in eerste instantie de opzet was, daarvoor zal de Woonplaats gecompenseerd moeten worden.
- Indien zoiets doorgaat, dan moet het bestemmingsplan aangepast worden.

De mensen, die wij gesproken hebben, zien nu echter wel mogelijkheden voor hergebruik, terwijl de gebouwen in eerste instantie niet inpasbaar leken.
Het Lancashire gebouw kan het verdragen om er bijvoorbeeld drie verdiepingen boven op te zetten (dat was ook bij de bouw al ingecalculeerd). Er ligt bij de Woonplaats al een schetsplan voor appartementen in het gebouw; eventueel zou er een gezondheidscentrum als alternatieve invulling kunnen komen; ook kantoren horen tot de mogelijkheid ; de kelder zou als parkeergarage gebruikt kunnen worden en zo waren er nog wel meer suggesties.
Kortom er zijn mogelijkheden.

Wat kunnen we doen?
Het CDA zal in de komende vergadering van de stadsdeelcommissie Oost dit onderzoek aan de orde stellen. Waar mogelijk, zijn wij voor het behoud van cultureel of industrieel erfgoed. Maar omdat de vakantie er tussen zit, willen wij de verantwoordelijk stadsdeelwethouder nu al onze bevindingen melden, zodat hijzelf zich bij de "Woonplaats" op de hoogte kan laten stellen. Wij zouden het prijs stellen dat hij kennis neemt van zowel het aanvullend onderzoek , alsook dat hij draagvlak zoekt voor de mogelijkheid van behoud van 2 markante gebouwen in dit gebied.

Het textielverleden van Enschede kan op deze manier zichtbaar gemaakt worden door het oude textielhart Enschede met 4 gebouwen te begrenzen.
In zuid: het Janninkcomplex.
In west: het Oosterveld.
In noord: het Rozendaal.
In oost mogelijk het Van Heekcomplex.

Ik zou er nog veel meer over kunnen schrijven, maar voor degenen onder u die meer belangstelling hebben: wij hebben foto’s en een stukje historisch onderzoek, dat voor liefhebbers eventueel gekopieerd kan worden en waarschijnlijk kan dat ook wel bij de Woonplaats worden opgevraagd.